Paul Molenaar: Crossmediale journalisten zijn de toekomst

De opmars van weblogs lijkt niet te stuiten. In hoeverre bedreigen die de traditionele media? Paul Molenaar, algemeen directeur van IlseMedia en voormalig journalist, vertelt. Hoe moet Sanoma Uitgevers ermee omgaan?

Weblogs maaien wat van het gras voor de voeten van tijdschriften vandaan. “Neem als voorbeeld Nieuwe Revu. Een deel van dit blad bestaat uit het op de hoogte brengen van welke coole films de moeite van bezoeken waard zijn. Tegenwoordig vind je deze informatie al in overvloed op weblogs, dus er is best kans dat je die functie uit het tijdschrift moet trekken om er iets aparts mee te gaan doen,” stelt Molenaar.
Traditionele media zullen goed moeten gaan kijken naar de samenstelling van hun mediaproduct om te zien op welke gebieden ze nog van toegevoerde waarde kunnen zijn. “Een fotoblad hoeft bij mij niet aan te komen met nieuws over digitale camera’s, want datzelfde nieuws wordt al weken op weblogs bediscussieerd. Zo’n blad moet dus met iets anders komen.” Worden tijdschriften bedreigd door weblogs? “Als je weinig waarde toevoegt aan datgene wat je je lezers te melden hebt zeker.” Maar eigenlijk ziet Molenaar eerder kansen in de toename van weblogs en de consequenties ervan. “Een weblog kun je een journaal laten zijn van een interactieve omgeving waarbij print nog steeds een belangrijke plaats heeft. Want tijdschriften zijn tastbaar, hebben een mooie fotografie en een opmaak waar een redactie overheen gegaan is. Allemaal dingen die niet in een weblog plaatsvinden en dat zorgt voor een zekere kwaliteitsstempel.” Molenaar vindt bovendien ook dat je een weblog bij een tijdschrift kunt gebruiken als de perfecte graadmeter voor de samenstelling van een product. Want er lijkt een discrepantie te bestaan tussen wat redacties denken dat de lezer wil lezen en waar de lezer daadwerkelijk in geïnteresseerd is. De meest besproken artikelen op weblogs gaan namelijk zelden over onderwerpen die de voorpagina’s van dagbladen sieren.
“Weblogs nemen meer en meer een bepaald deel van de informatievoorziening voor hun rekening.” De oorzaak hiervan ligt volgens Molenaar in een heuse revolutie. “Mensen voor wie je schrijft bereiken door weblogs net zo makkelijk elkaar als dat jij ze bereikt. Dat mag een echte mediarevolutie genoemd worden. Dat betekent dat je heel goed moet weten wat je mensen nog te vertellen hebt en hoe je met ze wil interacteren om op de lange termijn nog een succesvol product te hebben.” Veel mensen zijn geen producenten, maar ze beïnvloeden elkaar wel met meningen, feiten en ervaringen met bedrijven of reizen. “Dat zijn individuele, kleine verhaaltjes die een heel klein publiek bereiken, maar bij elkaar opgeteld wordt dat enorme gefluister keihard. Het feit dat de consument zijn gedrag niet alleen laat beïnvloeden door instituten maar ook door elkaar is een heel belangrijk verschijnsel.”
Zullen tijdschriften in zijn geheel dan nooit verdwijnen? “Nooit. Daar ben ik van overtuigd. Maar we moeten wel teruggaan om te zien wat eigenlijk de aspecten zijn van papier dat iets uniek of waardevol maakt. Want een foto op papier zegt mij honderd keer meer dan een foto op een beeldscherm. Tijdschriften hebben facetten die onderscheidend zijn. En er is en zal altijd ruimte zijn voor kwaliteit of diepgang, want de meeste verhalen op weblogs drijven aan de oppervlakte. Naast een Spits en Metro is er toch ook ruimte voor een NRC Next?” Vraagt ook de jeugd naar diepgang? “Ja, daar ben ik van overtuigd. Natuurlijk leest de jeugd tegenwoordig minder, maar er is geen gebrek aan informatiebehoefte. Alleen is kennelijk de verpakking waar mijn generatie mee opgegroeid is, voor de jongeren niet meer zo ideaal.”
Bedreigend is de enorme vlucht die weblogs nemen dan niet voor tijdschriften, sommige journalisten moeten wel oppassen. “Als je niet nadenkt over je vak en je alleen maar, en dan chargeer ik het erg sterk, een verhaaltje gaat aanhoren om er vervolgens een leuk stukje over te schrijven, ben je bedreigd.” Journalisten moeten volgens Molenaar nadenken over hun toegevoegde waarde en zullen met originele ideeën moeten komen.

Geen strategie
Molenaar vindt dat Sanoma Uitgevers nog niet optimaal omgaat met weblogs en de consequenties daarvan voor traditionele media. “Sanoma Uitgevers staat nog ver af van de elektronische wereld. Dat ligt niet aan individuele beperkingen of het niet willen uitvoeren van ideeën, maar aan het feit dat er enige richting ontbreekt. In veel opzichten is Sanoma Uitgevers een fabriek van allerlei afzonderlijke creatieve eilanden waarbij sommigen het gevoel hebben dat het eilandje waarvoor ze verantwoordelijk zijn maar moeilijk te veranderen is. Dat komt doordat er niet heel scherp een strakke strategie gedefinieerd is hoe we om moeten gaan met de nieuwe mediarevolutie.”
Sanoma Uitgevers onderkent het fenomeen weblogs wel. “Dat ruik ik uit gesprekken die ik voer. Ik denk ook dat er nu een hele gezonde discussie wordt gevoerd om te zien waar we de boel heen moeten trekken. Nog voor het einde van het jaar, misschien begin volgend jaar, zullen we een duidelijke lijn zien van waar het heen gaat. En dat wordt tijd, want er is een schreeuwende behoefte aan richting. Beter een slechte keuze dan geen keuze.”
Er zullen brede mediastrategieën voor tijdschriften moeten worden bedacht. Voor sommige titels zal het echter heel moeilijk zijn om zo’n strategie te ontwikkelen, voorspelt Molenaar. “Als we weer Nieuwe Revu erbij pakken; er zitten elementen in die zich heel goed lenen voor elektronische verwerking, zoals de culturele pagina’s. Nieuwe Revu moet dan ook elke week met een diepgravend en onthullend journalistiek verhaal komen. Toegevoegde waarde vind je dan in filmpjes die op de achtergrond van dat onthullende verhaal zijn geschoten en terug te zien zijn op de website. Dat is een keuze die je een keer moet maken.” Maar crossmediale journalisten zijn er binnen Sanoma Uitgevers amper. “Ik krijg niet de indruk dat er van de School voor Journalistiek mensen vandaan komen die heel erg breed en flexibel georiënteerd zijn. Ze hebben geen crossmediale inzichten. Het zijn mensen die ik nu niet zou aannemen.” Molenaar denkt dan ook dat de toekomst van buiten de journalistiek komt. Hij vindt de NOS een voorbeeld van hoe het wel moet. “We zouden eens met z’n allen bij de NOS moeten gaan kijken. Zij zijn heel ver in het multifunctioneel maken van hun journalisten. Elke journalist wordt geacht niet alleen voor radio, maar ook voor televisie items te maken en bovendien ook nog een stukje te schrijven voor een weblog.”

(Voor Maggy, tijdschrift van Sanoma Magazine)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.